Cách thưởng trà bằng 5 giác quan đúng điệu, đúng cách

Cách thưởng trà đúng là uống chậm, cảm nhận bằng nhiều giác quan từ màu nước, hương thơm đến vị trà và hậu vị sau cùng. Trà Mộc Quán chia sẻ những kiến thức cơ bản giúp bạn thưởng trà đúng điệu, cảm nhận trọn vẹn hơn giá trị của từng chén trà Trung Quốc.

1. Cách cầm chén trà đúng chuẩn khi thưởng trà

Cách cầm chén thể hiện sự tinh tế và thái độ trân trọng đối với trà. Khi thưởng trà, nên giữ chén nhẹ nhàng, tránh động tác vội vàng.

1. Cách cầm chén trà nhỏ

Với các loại chén quân, chén thưởng trà thường dùng khi uống trà Trung Hoa:

• Dùng ngón cái và ngón giữa nâng nhẹ hai bên thành chén.
• Ngón trỏ đặt nhẹ lên thành chén để giữ thăng bằng.
• Hai ngón còn lại thả lỏng tự nhiên.

Khi đưa chén lên uống, nên giữ tốc độ chậm rãi, có thể dừng lại vài giây để cảm nhận hương thơm trước khi thưởng thức.

2. Cách cầm chén trà lớn

Với chén lớn hoặc ly trà:

• Một tay giữ thân chén.
• Tay còn lại đỡ nhẹ dưới đáy chén.
• Không nên dùng cả bàn tay bao quanh chén vì có thể làm mất đi sự thanh thoát.

3. Những điều cần tránh

• Không cầm chén quá chặt.
• Không chạm tay vào miệng chén.
• Không uống trà quá nhanh như khi giải khát.

Đọc thêm: Văn hoá thưởng trà “Nhất thủy, nhì trà, tam pha, tứ ấm, ngũ quần anh”

2. Cách thưởng trà bằng 5 giác quan

2.1. Ngắm màu nước trà

Trước khi uống, hãy quan sát màu sắc và độ trong của nước trà. Đây là bước giúp cảm nhận sơ bộ về chất lượng và đặc điểm của từng loại trà.

Ví dụ:

• Trà xanh thường có màu xanh vàng, sáng và thanh nhẹ.
• Trà Ô Long có màu vàng óng, trong trẻo.
• Hồng trà có sắc đỏ cam, hương vị đậm hơn.
• Trà Phổ Nhĩ thường có màu vàng nâu đến đỏ nâu, mang cảm giác sâu lắng.

2.2. Cảm nhận hương thơm của trà

Sau khi rót trà, đưa chén lại gần mũi và hít nhẹ để cảm nhận hương trà.

Tùy từng loại trà, hương thơm có thể mang nhiều sắc thái khác nhau:

• Hương hoa thanh nhẹ.
• Hương trái cây tự nhiên.
• Hương rang ấm áp của Ô Long.
• Hương gỗ, hương trầm đặc trưng của trà Phổ Nhĩ lâu năm.

Không nên ngửi quá mạnh vì dễ làm mất đi cảm giác tinh tế của hương trà.

2.3. Nhấp từng ngụm trà nhỏ

Khi uống trà, không nên uống một ngụm lớn mà nên nhấp từng lượng nhỏ để cảm nhận rõ sự thay đổi của hương vị.

Một cách thưởng trà phổ biến:

• Nhấp một ngụm nhỏ.
• Để nước trà lan nhẹ trong khoang miệng.
• Cảm nhận vị trà trước khi nuốt xuống.

Qua từng ngụm, người uống có thể nhận thấy sự chuyển biến từ vị chát nhẹ ban đầu đến vị ngọt hậu phía sau.

2.4. Cảm nhận vị trà và độ dày của nước

Một chén trà ngon không chỉ có vị đậm mà cần sự cân bằng giữa:

• Vị chát nhẹ.
• Vị ngọt hậu.
• Độ mềm và mượt của nước trà.
• Cảm giác lưu lại trong miệng sau khi uống.

Đây là điểm khác biệt giữa việc uống trà thông thường và thưởng thức trà.

2.5. Thưởng thức hậu vị

Sau khi nuốt trà, hãy chú ý cảm giác còn lại trong khoang miệng và cổ họng.

Trà chất lượng thường có:

• Hậu vị ngọt dịu.
• Hương thơm quay lại sau khi uống.
• Cảm giác thư thái, dễ chịu kéo dài.

Nhiều người chơi trà quan tâm đến hồi cam (vị ngọt trở lại sau vị đắng chát) vì đây là một đặc điểm quan trọng để đánh giá trải nghiệm của trà.

3. Tâm thế khi thưởng trà

Bên cạnh kỹ thuật, tâm thế là yếu tố quan trọng trong nghệ thuật thưởng trà.

Một buổi trà ngon thường cần:

• Không gian yên tĩnh, sạch sẽ.
• Tâm trạng thư thái, không vội vàng.
• Bộ trà cụ phù hợp như ấm tử sa, chén trà nhỏ để tăng cảm nhận.

Thưởng trà không chỉ để tìm kiếm hương vị mà còn là khoảng thời gian giúp con người chậm lại, thư giãn và kết nối với bản thân hoặc những người cùng thưởng trà.

4. Cách thưởng trà theo từng loại trà phổ biến

Mỗi loại trà có hương vị và đặc tính riêng, vì vậy cách thưởng trà cũng có sự khác biệt. Hiểu được đặc điểm của từng dòng trà sẽ giúp cảm nhận trọn vẹn hơn hương thơm, vị trà và hậu vị.

4.1. Cách thưởng trà xanh

Trà xanh có vị thanh mát, hương tươi mới và hậu vị nhẹ nhàng.

• Quan sát màu nước trà xanh vàng, trong sáng.
• Cảm nhận hương cốm, hương cỏ non hoặc hương hoa.
• Nhấp từng ngụm nhỏ để cảm nhận vị chát nhẹ và vị ngọt hậu.

4.2. Cách thưởng trà Ô Long

Ô Long nổi bật với nhiều tầng hương từ hoa, trái cây đến hương rang.

• Dùng chén nhỏ để cảm nhận rõ sự thay đổi qua từng lần nước.
• Chú ý hương thơm, độ dày của nước trà và hậu vị kéo dài.
• Với Ô Long rang, nên cảm nhận thêm hương rang ấm và vị khoáng đặc trưng.

4.3. Cách thưởng Hồng trà

Hồng trà có vị đậm, nước trà đỏ cam và hương thơm ngọt dịu.

• Cảm nhận hương mật ong, trái cây hoặc mạch nha.
• Nhấp từng ngụm nhỏ để cảm nhận vị ngọt và độ êm của trà.
• Chú ý hậu vị nhẹ nhàng sau khi uống.

4.4. Cách thưởng trà Phổ Nhĩ

Phổ Nhĩ nổi bật với độ sâu, độ dày và khả năng biến đổi theo thời gian.

• Dùng ấm tử sa hoặc chén Khải để làm nổi bật hương vị trà.
• Cảm nhận độ mượt của nước trà và sự thay đổi qua từng lần pha.
• Chú ý hậu vị sâu, cảm giác ấm và thư thái sau khi uống.

Biết cách thưởng trà giúp mỗi chén trà trở thành một trải nghiệm tinh tế thay vì chỉ là thức uống hằng ngày. Trà Mộc Quán hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về nghệ thuật trà và tận hưởng trà theo cách trọn vẹn nhất.